سرطان آخر خط نیست
مشکلی که ما در مورد بیماران سرطانی داریم ، وحشتی است که بعد از شنیدن خبر ابتلا به بیماری سرطان از خود نشان می دهند . متاسفانه این وحشت و هراس موجب عدم هماهنگی و ارتباط لازم بین بیمار و پزشک متخصص آن رشته می شود .
در حالی که سرطان یک کلمه ی نگران کننده به آن شکلی که مردم فکر می کنند نیست . هر چند سرطان یک بیماری جدی است ، ولی با پیشرفت های چشمگیری که در ارتباط با درمان ، تشخیص و پیشگیری این بیماری ، به خصوص تشخیص زود هنگام بیماری بوجود امده است ، بعث درمان خیلی از بیماری ها سرطانی می شود . هر چند که اگاهی از علائم این بیماری و آگاهی از این که چه عواملی باعث می شود فرد دچار این بیماری شود خیلی کمک کننده است .
در سال های اخیر به خصوص در زمینه سرطان ، فعالیت ها و تحقیقات زیادی انجام شده که کمک های قابل توجهی به درمان به درمان بیماران شده است .
وقتی این بیماری به وجود می آید ، فقط شخص بیمار نیست که درگیر این بیماری می شود ، بلکه همراهان ، نزدیکان ف خانواده بیمار ، پزشک معالج ، پرستارانی که در این زمینه کار می کنند ، همچنین سیستم بهداشتی کشور درگیر این بیماری می شوند .
از انجایی که این بیماری می تواند عوارضی در ر داشته باشد افرادی که مبتلا به این بیماری می شوند ، از نظر اقتصادی و فرهنگی نیز تحت تاثیر قرار می گیرند . طبیعا سرطان عوارض خاص خودش را دارد . اگر ما با این بیماری درست برخورد کنیم و با ان کنار بیاییم ، هم به خودمان خدمت کرده ایم ، هم به تیم پزشکی که با ما همکاری می کنند . نتیجه اش هم درمان سریع تر و مطلوب تر در ح د اقل زمان با هزینه کمتر است .
البته عمده سوالی که بیماران از ما می کنند . این است که عامل سرطان چیست ؟ باید عرض کنم که سرطان علت های متعددی دارد . عوامل زیادی باعث ایجاد سرطان می شوند . در مورد ایجاد بیماری سل می توانیم به طور واضح و روشن بگویم که عامل مشخص بیمای سل ، با سیل سل است که باعث این بیماری می شود ولی در ایجاد سرطان صدها عامل نقش دارند که همه ی این ها تئوری هایی است که ارائه شده . اما مواردی زیادی هست که باعث بیماری وجود نداشد ، ریشه و اساس این عوامل هنوز به درستی شناسایی نشده است ، و ما نمی دانیم این ها چی هستند و چگونه ایجاد می شوند ؟ مثلا عوامل ژنتیک که به دلیل اختلالات مادرزادی در فرد وجود دارد در ابتلا، بعضی از افراد به یک سری از بیماری ها نقش دارند . می توان بیماری سرطان سینه در خانم ها ، سرطان گوارش ، روده بزرگ و سرطان های لنفاوی ...
اشره کرد . بعضی وقت ها خانواده ها بیشتر درگیر می شوند ، بارها به خانواده ها هشدار و آگاهی می دهیم اگر در اقوام درجه یک فردی مبتلا به بیماری بود نترسید شما می توانید با برنامه های آزمایشگاهی و عکسبرداری های خاص توسط پزشکان متخصص در صورت احتمال بیماری یا بروز بیمای ان را زود تر از ظهور جدی علائم تشخص بدهید . مواردی هست که بیمار مشکل خانوادگی وارثی ندارد اما ویروس های ، میکروب ها ، عوامل شیمیایی و آلاینده های محیطی باعث ایجاد بیمار می شوند . آلاینده های محیطی در تمام جوامع بشری وجود دارد . کارخانه ها ، زباله ها ، آلودگی های صوتی ، استرس های محیطی و شغلی ، عوامل الاینده هستند جالب است به این نکته اشاره کنم که ، کماکان میزان سیرطان در روستا نسبت به جوامع شهری کمتر است .
برخی از سرطان ها مانند سرطان سینه ، بیماری شهر نشینی است . خیلی از بیماران افراد آگاهی هستند ولی نمی توانیم بگوییم چون آگاهی داشتند ، نباید این بیماری را می گرفتند ، این بیماری مال افراد خاص یا اقشار مشخصی از جامعه نیست ، این بیماری برای همه انسان های روی کره زمین است . رفتار هر کدام از ما مثل ؛ عدم تحریک و چاقی ، افزایش چربی خون و عدم توجه افراد به تغذیه شان در ایجاد سرطان نقش دارند.
بیمار وقتی دچار سرطان می شود به شدت مضطرب و نگران می شود ، چرا چون فکر می کند سرطان یعنی آخر خط چون فکر می کند زندگی اش به پایان رسیده است .
بحث خانواده بیمار هم که جای خود دارد ، آنها از بیمار مضطرب تر هستند . بیمار و خانواده اش وقتی به پزشک مراجعه می کنند این اضطراب را به پزشک و تیم پزشکی هم منتقل می کنند ، در صورتی که باید با این قضیه کنار بیایند .
همان اندازه که بیماری هست ، زندگی هست . تولد هست ، مرگ و میر هم هست . خداوند با دانایی یک تعادلی را ایجاد کرده است که باید به آن تجه کنیم . از قدیم گفته اند ؛ هر کسی بیماری داده درمانش را هم می دهد . اگر بترسیم و با اضطراب با بیماری مواجه شویم ، نه تنها به خودمان کمک نکرده ایم بلکه برای خودمان مشکل هم ایجاد کرده ایم . البته ما دوست داریم این فرهنگ همه گیر شود و دیگر کسی از اسم بیماری سرطان نترسد .
موارد زیادی داریم که وقتی بیمار و همراهانش وارد مطب یا بیمارستان می شوند ، همراه بیمار قبل از این که بیمار وارد اتاق شود و تحت معاینه قرار بگیرد همراه بیمار با یک حالت خاص وارد می شود وبعد از سلام و احوالپرسی های رایج می گوید که آقا یا خانم دکتر ، لطفا راجع به بیماری ، راجع به شیمی درمانی یا رادیو تراپی به بیمار ما چیزی نگویید ، به او بگویید یک عفونت مختصر خون است که انشا الله به زودی از بین می رود . یا عفونت روده ای دارد که ما به شما آنتی بیوتیک می دهیم و شما باید بدهید آن را داخل سرم بریزند و به شما تزریق کنند . بعد هم انشا الله به زود حالتان خوب خوب می شود حتی از اولش هم بهتر می شوید . یعنی همراهان بیمار به پزشک معالج نسخه می دهند . اما این ما هستیم که در مقابل مریض قرار می گیریم . طباب ظرافت خاص خودش را دارد . به نظر من حق طبیعی بیمار است تا در مورد بیماری اش بداند . راجع به آینده اش و آینده ی خانواده اش و مشکلات شغلی اش . او حق دارد قبل از هر اتفاقی مشکلات زندگی خود را هر طور که صلاح می داند ، حل کند ، برای اینده اش برنامه ریز کند . در کشورهای غربی با این مساله به خاطر عوارض اجتماعی و بهداشتی طور دیگری برخورد می کنند . آن ها به طور واضح نوع بیماری را به بیمار اعلام می کنند .
اگر به بیمار نگویند ف بیمار بسیار شاکی می شود و ممکن است از پزشک شکایت کند که من فلان برنامه را داشتم با اقا یا خانم دکتر برنامه های من به هم خورد ، البته باید میزان توانایی ، دانش و آگاهی ، اعتقادات و باورهای افراد بیمار حتی جنسیت و سن و سال انها را مد نظر قرار داد .
هر یک از بیماران شاید به دلیل نداشتن آگاهی و اطلاع کافی ، از بیماری سرطان می ترسند . اما بیماران مبتلا به سرطان دوست دارند راجع به بیماری خودشان آگاه باشند ، اطلاع کافی کسب کنند . تا خود را با برنامه ی درمانی و تغذیه ای و ... تطبیق دهند .
اجازه بدهید تا خدمتتان عرض کنم که متاسفانه ، بعضی از بیماران هستند که از این دکتر به آن دکتر می کنند ، برای درمان از ایران به خارج از کشور می روند و در آنجا حالا به هر دلیل درمانشان را نیمه کاره رها کرده و مجددا به ایران بر می گردند . بعضی ها دوباره به خارج از کشور می روند . اجازه نمی دهند تا یک پزشک نتیجه کاملی را از روند درمان بیماری بگیرد این نه به بیمار کمک می کند و نه این که بیمار می فهمد بع از این همه سرگردانی در کجای داستان قرار دارد . توصیه می کنم بیماران به پزشکشان اعتماد کنند .
در داخل ایران در زمینه های پزشکی پیشرفت های بسیار خوبی داشته ایم و داریم و پزشکان بسیار خوبی داریم همه نوع داروهای درمانی جدید و به روز ، در دسترس بیماران هست ، خوشبختانه بیمه ها و داروها پوشش می دهند هر ند که مردم گله می کنند که داروها خیلی گران هستند ، خوب داروهای گران هم ، مسیر تولید گرانی را طی می کنند .
اما وقتی وارد ایران می شوند ، تحت پوشش تمام بیمه ها قرار می گیرند ف با قیمت های مناسبی در دسترس مردم قرار می گیرند الحمدالله از این نظر مشکل زیادی نداریم . همهی داروهای جدید را هم داریم و پیشرفت های علمی هم در طی دو دهه ی اخیر فوق العاده بوده است و دارو هایی که الان در دسترس بیماران و پزشکان قرار دارد ، در دو دهه ی پیش وجود نداشت . داروها خیلی محدود و اندک بودند ولی داروهای موجود متنوع و فراوان هستند . اگر بیمار درمان شود و بعد بیماری اش عود کند باز جای شکر برای ما هست که داروهای جدیدی در دسترس ما هست که می توانیم با این داروها بیمار را درمان کنیم . البته کنار این درمان ها ما همیشه به بیمار توصیه می کنیم برنامه تغذیه ای مناسب از پزشک متخصص تغذیه بگیرد .
ما در این تلاشیم تا روی روحیه روانی بیمار و همراهانش کار کنیم ، خیلی وقت ها لازم است تا بیماران با یک متخصص روانپزشک که نسبت به این بیماری آگاهی دارد مشاوره کنند ، اضطراب اولیه شان کم شود ، بهتر از قبل به ادامه ی درمان بیماری شان بپردازند . به ورزش ، مراقبه ، یوگا تغذیه سالم بپردازند . اعتماد قوی ، ایمان و اعتقاد درونی به این که خداوند همه جا ناظر است ، داشته باشند . او که به ما بیماری داده همان جوری هم به ما سلامتی می دهد .
یکی از نکاتی که برای مخاطبان باید به ان توجه کنند ، این است که برخورد اجتماعی مردم با این بیماری خیلی منفی است ، این برخورد ها باید متعادل شود ، باید اصلاح شود .
مثلا در محیط های اجتماعی ، در مجالس مردم دوست ندارند راجع به این بیماری بشنوند ف اگر هم صحبتی دارند می کنند ، همه اش راجع به نکات منفی و عوارض این بیماری و مرگ و میر آن است .
در صورتی که درباره نکات مثبت درمان بیماران و نتیجه ای که می گیریم ، اصلا بحث نمی شود ، این نکته ممی است ولی کسی به این قضیه نمی پردازد اجازه بدهید خاطره ای برایتان تعریف کنم . هر چند که خاطرات ما در رابطه با این بیماری و بیمارانمان زیاد است . موقعی که اولین بار بیماران برای ویزیت می آمدند . هیچ امیدی برای زندگی نداشتند . فکر می کردند پایان زندگی فرا رسیده است اما بسیاری از این بیماران شفا پیدا کرده اند ، خیلی ها مثل سابق زندگی طبیعی اشان را می کنند ، ازدواج کرده اند و بچه دار شده اند . دختر خانمی تحت درمان من بود ، در اواسط درمان قصد ازدواج داشت .
من خیلی خوشحال شدم و گفتم بهتر است بعد از کامل شدن دوره ی درمانی ازدواج کند . به هر حال ازدواج کرد و بعد از د سال بیماری عود کرد . ما متوجه شدیم که ایشان باردار هم هستند .
همه نگران شدند ، اما به این فکر افتادیم که خوب حالا چه کار می توانیم برایش بکنیم . تیم پزشکی پیشنهاد دادند که را سقط کند ، چون بایست درمان را با شیمی درمانی شروع می کردیم و عوارضی ایجاد می کرد ، احتمال اسیب رسیدن به جنین هم بود . ولی ان بیمار دوست داشت بچه اش را نگه دارد . من توصیه کردم که شیمی درمانی را طوری انتخاب کنیم که به جنین آسیب نرسد و جنین تا پایان دوره ی حاملگی نگه داشته شود .
اما من مسئولیت کار را به عهده گرفتم تا ایشان دوره ی بارداری اش را تمام کند . یک دوره ی شیمی درمانی انجام دایم که خوشبختانه عارضه ای در پی نداشت . بچه با سلامتی کامل به دنیا آمد و اقدامات درمانی لازم را تکمیل تر انجام دادیم 14. 15 سال از این جریان می گذرد و مادر در سلامتی کامل است خود این دختر خانم الان چهره شناخته شه ای هستند و به خاطر برنامه هایی که در تلویزیون دارند چهره محبوب و معروفی هستند . سرطان چایان زندگی نیست ، بلکه شروع یکی زندگی دیگر است . آغاز شناختی نو از خودمان است . باید بیاموزیم که چگونه در مسیر طبیعی زندگی جدیدمان قدم بگذاریم .
گاهی اوقات بیماران مذکر ما سخت تر با بیماری رو به رو می شوند ، ما با این بیماران بیشتر صحبت می کنیم ، آن ها را به درمان تشویق می کنیم . بعضی از ان ها شاید به سختی درمانشان را ادامه می دهند . من توصیه می کنم که همه ی ادم ها در هر سطح تحصیلی که هستند بیماری شان را بپذیرند و برای درمان تلاش کنند . داشتیم بیماران اقایی که نمی آمدند از آمپول می ترسیدند . امپول هم باعث نیامدن این بیماران می شد . مجبور بودیم به نحو دیگری با این بیماران برخورد کنیم .
یکی شان پسری در سن بلوغ بود سرطان لنفاوی خیلی منتشر شده ای داشت هر وقت پدرشان او را برای ویزیت می آوردند ، خیلی مراقب بودند فرار نکند .
ولی الان خوشبختانه درمان شدند ، ازدواج کردند و سه بچه دارند . یک فورشگاه اغذیه بسیار خوب دارند که من هم گاهی از فروشگاهش خرید می کنم . از این قبیل موارد زیاد است .
امید وارم با اطلاع رسانی خوب و موثر آگاهی مردم را بالا ببریم ، شناخت انها را در مورد پیشرفت علمی مرتبط با این بیماری که برای درمان بیماران مفید است ، افزایش دهیم تا همه مردم عزیزمان با هم هم صدا بشوند که سرطان آخر خط نیست .
منبع مورد استفاده : فصلنامه دانستی های سرطان
سال 12 شماره 26 تلفن 22056842
