فصل ششم : آداب خوردن گوشت
6/1 - انتخاب سردست يا قسمت هاى جلو1365 - امام على (عليه السلام ):
دوست داشتنى ترين عضو گوسفند براى پيامبر خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) سردست بود.⁽⁴⁷⁵⁾
1366 - امام باقر (عليه السلام ):
پيامبر خدا (صلى الله عليه و آله و سلم )، سردست را خوش ‍ مى داشت .⁽⁴⁷⁶⁾
1367 - مسند ابن حنبل :
- به نقل از يحيى بن ابى اسحاق ، از مردى از بنى غفار -: فلان كس برايم نقل كرد كه براى پيامبر خدا (صلى الله عليه و آله و سلم )، غذايى از نان و گوشت آوردند. فرمود: ((سردست آن را به من بده )). سردست ، به ايشان داده شد و ايشان آن را خورد.
يحيى مى گويد: از اين خبر فقط به همين صورت ، آگاهى دارم .⁽⁴⁷⁷⁾
1368 - امام صادق (عليه السلام ):
آن زن يهودى ، پيامبر خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) را با زهرى كه در سردست نهاده بود، مسموم كرد. پيامبر خدا (صلى الله عليه و آله و سلم )، دست و شانه را دوست داشت و بن ران را به دليل نزديك بودنش به پيشابگاه ، دوست نداشت .⁽⁴⁷⁸⁾
1369 - دعائم الاسلام :
درباره پيامبر خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) آورده اند كه گوشت ، دوست داشت و مى فرمود: ((ما قرشى ها، گوشتى هستيم ))؛ اما از گوشت ها، دست ، خوشايند او بود.
يك بار، گوسفندى (ذبح شده ) به ايشان اهدا شد. ايشان ، آهنگ برداشتن سردست كرد؛ اما سردست ، ايشان را چنين بانگ داد كه : من زهر آگين هستم .
ايشان فرموده است : ((جز مؤ من ، گوشت شتر نمى خورد)).⁽⁴⁷⁹⁾
1370 - امام رضا (عليه السلام ):
- خطاب به غلام خود -: در (خريدن ) گوشت براى ما، قسمت هاى جلو (ى لاشه ) را بخر و قسمت هاى عقب را نخر؛ زيرا بخش هاى جلو به چراگاه ، نزديك تر و از آفت ، دورترند.⁽⁴⁸⁰⁾
6/2 - شستن گوشت پيش از پختن آن1371 - پيامبر خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ):
برادر عيسى ، از شهرى گذر كرد و ديد كه مردمش رنگ چهره هايشان زرد و چشم هايشان كبود است . آنان از بيمارى هايى كه داشتند، نزد وى اظهار ناراحتى كردند.
گفت : ((درمانتان همراهتان است . شما هنگامى كه گوشت مى خوريد، آن را ناشسته مى پزيد، در حالى كه هيچ چيزى بدون نوعى جنابت ، از دنيا نمى رود)).
از آن پس ، گوشت هاى مصرفى خود را شستند و در نتيجه بيمارى هايشان از ميان رفت .⁽⁴⁸¹⁾
6/3 - گرفتن گوشت با نوك دندان ها1372 - پيامبر خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ):
گوشت را كاملا با نوك دندان ها بدريد؛ چرا كه اين ، گواراتر خوش مزه تر است .⁽⁴⁸²⁾
1373 - پيامبر خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ):
گوشت را به دهان ، نزديك كن ؛ چرا كه اين ، گواراتر و خوش مزه تر است .⁽⁴⁸³⁾
1374 - سنن اءبى داوود:
- به نقل از صفوان بن اميه -: همراه با پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) (غذايى ) مى خورم . من با دستم پاره هاى گوشت را از استخوان ، جدا مى كردم . فرمود: ((استخوان را به دهان نزديك كن ؛ چرا كه اين ، گواراتر و خوش مزه تر است )).⁽⁴⁸⁴⁾
1375 - پيامبر خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ):
گوشت را با چاقو نبريد؛ چرا كه اين كار، كار عجم هاست . آن را به نرمى بدريد؛ چرا كه گواراتر و خوش مزه تر است .⁽⁴⁸⁵⁾
1376 - پيامبر خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ):
هر گاه كسى از شما بخواهد گوشت بخورد، آن را با چاقو نبرد؛ بلكه با دست بگيرد و با دندان بدرد و جدا كند؛ چرا كه اين ، گواراتر و خوش مزه تر است .⁽⁴⁸⁶⁾
6/4 - پرهيز از خوردن گوشت خشكيده نمكسود1377 - امام صادق (عليه السلام ):
چهار چيز، (انسان را) پيش از فرا رسيدن هنگام پيرى ، پير مى كند: خوردن گوشت خشك شده ، نشستن بر جاى مرطوب ، بالا رفتن از پلكان ، و آميزش ‍ با پيرزنان .⁽⁴⁸⁷⁾
1378 - امام صادق (عليه السلام ):
سه چيز، بدن را فرسوده مى كند و شايد هم بكشد: خوردن گوشت خشكيده فاسد، حمام رفتن با شكم پر، و همبسترى با پيرزنان .⁽⁴⁸⁸⁾
1379 - امام صادق (عليه السلام ):
سه نوع از خوردنى ها، موجب لاغرى است : گوشت خشك شده ، پنير، و شكوفه خرما.⁽⁴⁸⁹⁾
1380 - امام صادق (عليه السلام ):
دو چيز است كه از هر جهت ، زيان دارد و براى هيچ چيز، فايده اى ندارد...: گوشت خشك شده و پنير.⁽⁴⁹⁰⁾
1381 - امام هادى (عليه السلام ):
گوشت خشكيده نمك سود، بد چيزى است ؛ زيرا در معده شل مى شود، هر بيمارى اى را تحريك مى كند و براى هيچ چيزى سودمند نيست ؛ بلكه زيان هم دارد.⁽⁴⁹¹⁾
1382 - الكافى :
- به نقل از محمد بن عيسى ، از امام هادى (عليه السلام ) -: هيچ خوراكى را سنگين تر و بيمارى آورتر از گوشت خشك شده نخورده ام .⁽⁴⁹²⁾
ر. ك : ص 68 ح 107.
6/5 - نهى از خوردن گوشت خام1383 - امام باقر (عليه السلام ):
پيامبر خدا (صلى الله عليه و آله و سلم )، از اين كه گوشت ، خام خورده شود، نهى كرد و فرمود: ((تنها درندگان ، چنين گوشتى مى خورند. (گوشت را) هنگامى بخوريد كه آفتاب يا آتش ، آن را ديگرگون ساخته باشد)).⁽⁴⁹³⁾
1384 - الكافى :
- به نقل از هشام بن سالم -: از امام صادق (عليه السلام ) درباره خوردن گوشت خام پرسيدم : فرمود: ((اين ، خوراك درندگان است )).⁽⁴⁹⁴⁾
1385 - امام رضا (عليه السلام ):
خوردن گوشت خام ، در شكم ، كرم پديد مى آورد.⁽⁴⁹⁵⁾
6/6 - پرهيز از اعتياد به خوردن گوشت1386 - پيامبر خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ):
هر كس چهل روز گوشت بخورد، سنگ دل مى شود.⁽⁴⁹⁶⁾
1387 - امام على (عليه السلام ):
شكم هايتان را گورستان جانوران نكنيد.⁽⁴⁹⁷⁾
1388 - امام صادق (عليه السلام ):
امام على (عليه السلام ) عادت به خوردن گوشت را بد مى شمرد و مى فرمود: ((آن را اعتيادى همچون اعتياد به شراب است )).⁽⁴⁹⁸⁾
1389 - ربيع الابرار:
در حديث است كه : ((هر كس چهل روز پيوسته گوشت بخورد، سنگ دل مى شود و هر كس چهل روز، آن را واگذار، بدخوى مى گردد)).⁽⁴⁹⁹⁾
6/7 - نوبت هاى خوردن گوشت1390 - امام صادق (عليه السلام ):
در هر هفته ، يك بار گوشت بخوريد و خود و فرزندانتان را بدان عادت ندهيد؛ زيرا موجب اعتيادى همچون اعتياد به شراب مى گردد. نيز آنان را بيش از چهل روز، از آن محرم مداريد؛ چرا كه آنان را بدخوى مى كند.⁽⁵⁰⁰⁾
1391 - المحاسن :
- به نقل از ادريس بن عبدالله -: نزد امام صادق (عليه السلام ) بودم . از گوشت ، سخن به ميان آورد و فرمود: (((غذا را) يك روز با گوشت بخور يك روز با شير، و يك روز با چيزى ديگر)).⁽⁵⁰¹⁾
تكملهشهيد در الدروس گفته است :
مكروه بودن اعتياد به خوردن گوشت ، روايت شده است و نيز اين كه اعتيادى همچون اعتياد به شراب مى آورد. همچنين مكروه بودن نخوردن گوشت به مدت چهل روز و اين كه در هر سه روز يك بار خوردن آن ، مستحب است ، روايت شد است . البته اگر به دليل بيمارى يا به سبب روزه داشتن ، دو هفته پيوسته گوشت بخورد، اشكالى ندارد. دو بار خوردن گوشت در يك روز هم مكروه است .⁽⁵⁰²⁾
6/8 - وانگذاردن گوشت به مدت چهل روز1392 - پيامبر خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ):
هر كس چهل روز گوشت نخورد، بدخورى مى شود. گوشت بخوريد؛ چرا كه بر شنوايى مى افزايد.⁽⁵⁰³⁾
1393 - پيامبر خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ):
بر شما باد گوشت ؛ چرا كه گوشت مى روياند. هر كس گوشت را چهل روز واگذارد، بدخوى مى شود.⁽⁵⁰⁴⁾
1394 - پيامبر خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ):
بر شما باد گوشت ؛ چرا كه گوشت ، گوشت مى روياند. هر كس بر او چهل صبح بگذرد و گوشت نخورد، بدخوى مى شود. هر كس بدخوى شد، به او گوشت بخورانيد. هر كس چربى بخورد، آن چربى به اندازه خود براى او بيمارى فرود مى آورد.⁽⁵⁰⁵⁾
1395 - پيامبر خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ):
بر شما باد گوشت ؛ چرا كه هر كس گوشت را چهل روز واگذارد، بدخوى مى شود و هر كس بدخوى شود، خويش را مى آزارد. هر كس خويش را مى آزارد، در گوش وى اذان بگوييد.⁽⁵⁰⁶⁾
1396 - پيامبر خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ):
هر كس بر او چهل روز بگذرد و گوشت نخورد، بايد به اميد خداوند (عزوجل ) وام بگيرد و گوشت (بخرد و) بخورد.⁽⁵⁰⁷⁾
1397 - امام على (عليه السلام ):
گوشت بخوريد؛ چرا كه گوشت ، از گوشت است و گوشت ، گوشت مى روياند. هر كس چهل روز گوشت نخورد، بدخوى مى شود. و اگر گسى از شما (خواه از انسان ها و خواه از چارپايان ) بدخوى شد، در گوشش اذانى كامل بگوييد.⁽⁵⁰⁸⁾
1398 - امام صادق (عليه السلام ):
هر چيز را دل دادگى اى است و دل دادگى مرد، گوشت است . پس ، هر كه چهل روز آن را واگذارد، بدخوى مى شود. و هر كس بدخوى شد، در گوش ‍ راستش اذان بگوييد.⁽⁵⁰⁹⁾
1399 - امام صادق (عليه السلام ):
گوشت ، گوشت مى روياند. هر كس گوشت را چهل روز واگذارد، بدخوى مى شود. و هر كس بدخوى شد، در گوشش اذان بگوييد.⁽⁵¹⁰⁾
1400 - امام صادق (عليه السلام ):
گوشت ، از گوشت است . هر كس آن را چهل روز وا گذارد بدخوى مى شود. آن را بخوريد؛ چرا كه بر شنوايى و بينايى مى افزايد.⁽⁵¹¹⁾
1401 - امام صادق (عليه السلام ):
گوشت ، گوشت مى روياند و عقل را افزون مى سازد. هر كس آن را چند روز واگذارد، عقلش تباه مى شود.⁽⁵¹²⁾
1402 - الكافى :
- به نقل از حسين بن خالد -: به ابو الحسن (امام رضا (عليه السلام )) گفتم : مردم مى گويند كه هر كس سه روز گوشت نخورد، بدخوى مى شود.
فرمود: ((دروغ گفته اند؛ اما هر كس چهل روز گوشت نخورد، خوى و بدن او ديگرگون مى شود؛ چرا كه نطفه در مدت چهل روز (از حالتى به حالت ديگر) تغيير مى يابد))⁽⁵¹³⁾.⁽⁵¹⁴⁾
6/9 - تميز نكردن كامل استخوان و نخوردن مغز استخوان1403 - پيامبر خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ):
بدان امت من ، كسانى هستند كه مغز استخوان را مى خورند.⁽⁵¹⁵⁾
1404 - پيامبر خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ):
نرمه سر استخوان هاى پرندگان را مخوريد؛ چرا كه سل مى آورد.⁽⁵¹⁶⁾
1405 - الكافى :
- به نقل از هيثم -: ابوحمزه براى ما - كه گروهى بوديم - غذايى آماده ساخت چون حضور يافتيم ، ديد كه مردى استخوانى را كاملا تميز مى كند. بر سر او بانگ زد و گفت : مكن ! من از امام سجاد (عليه السلام ) شنيدم كه مى گويد: ((استخوان ها را كاملا تميز نكنيد؛ زيرا جنيان را هم در آنها بهره اى است و اگر چنين كنيد، چيزى از خانه مى رود كه از اين (بهره شما از تميز كردن استخوان ،) بهتر است )).⁽⁵¹⁷⁾
1406 - المحاسن :
به نقل از محمد بن مسلم ، در گفتگو با امام باقر (عليه السلام ) -: از ايشان پرسيدم كه : آيا استخوان را كاملا تميز كنم ؟ فرمود: ((آرى )).⁽⁵¹⁸⁾
توضيحاين پاسخ ، (تنها) بر جايز بودن تميز كردن كامل استخوان دلالت مى كند. بنابراين ، با مكروه بودنى كه روايت هاى پيشين بر آن دلالت مى كردند، منافاتى ندارد.
ر. ك : ص 607 (گوشت ).