iranian oncology nursing society
کانون پرستاران تسنیم 
قالب وبلاگ
این مقالة پايگاه علمي، پزشكي و آموزشي مؤسسة تحقيقات، آموزش پيشگيري سرطان www.ncii.ir دربارۀ سرطان خون (لوسمی) است، سرطانی که در بافت‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خونساز آغاز می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود.

آموختن مراقبت‌‌‌‌‌‌‌‌‌های پزشکی در مورد سرطان خون (لوسمی) به شما کمک مي‌کند تا در مراقبت از خودتان نقش فعالی ایفا کنید. در این مقاله اين موضوعات به بحث گذاشته شده است:

  • گزینه‌‌‌‌‌‌‌‌‌های درمانی
  • مراقبت حمایتی مورد نیاز شما پیش از درمان، در حین درمان یا پس از آن، آزمايش‌هايی که پزشک در جلسات پیگیری سلامتي شما پس از درمان تجویز مي‌کند.
  • شرکت در مطالعات پژوهشی

در این مقاله فهرستی از پرسش‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی وجود دارد که شاید پاسخ آنها را از پزشک بخواهيد. خيلي‌ها به همراه داشتن فهرستی از پرسش‌‌‌‌‌‌‌‌‌های مورد نظر خود را در جلسات ملاقات با پزشک مفید يافته‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند. برای به یاد داشتن صحبت‌‌‌‌‌‌‌‌‌های پزشک، می‌توانید یادداشت بردارید یا از وی بپرسید که می‌توانید صحبت‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایش را ضبط کنید یا نه. همچنین شاید مایل باشید از یکی از اعضای خانواده یا دوستانتان بخواهید شما در جلسات ملاقات با پزشک همراهی کنند، تا برایتان یادداشت بردارند، پرسش‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی را مطرح کنند یا فقط به صحبت‌‌‌‌‌‌‌‌‌های پزشک گوش کنند.

براي به‌دست آوردن آخرين اطلاعات مربوط به سرطان خون (لوسمي)، مي‌توانيد به وب‌سايت پايگاه علمي، پزشكي و آموزشي مؤسسة تحقيقات، آموزش پيشگيري سرطان www.ncii.ir مراجعه كنيد. در اين وب‌سايت مطالبي دربارة سرطان خون (لوسمي) اطفال و بزرگسالان موجود است.

سلول‌های خونی طبیعی
سلول‌های خونی سرطانی

سرطان خون (لوسمی)، سرطانی است که در بافت‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خونساز آغاز می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. دانستن نحوۀ تشکیل گلبول‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خونی طبیعی به شناخت این سرطان کمک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند.

گلبول‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خونی طبیعی

بیش‌تر گلبول‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خونی را سلول‌هایی در مغز استخوان به نام سلول‌های بنیادی مي‌سازند. مغز استخوان مادۀ نرمی است که در ميانة بیش‌تر استخوان‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها وجود دارد.

سلول‌های بنیادی انواع گوناگون گلبول‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خونی را می‌سازند که هر یک وظيفۀ خاصی بر عهده دارد:

گلبول‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سفید خون با عفونت مقابله می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند. گلبول‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سفید به چند دسته تقسیم می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند.

گلبول‌‌‌‌‌‌‌‌‌های قرمز خون به تمام بافت‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بدن اکسیژن می‌‌‌‌‌‌‌‌‌رسانند.

پلاکت‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها موجب لخته شدن خون می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند که خونریزی را مهار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند.

سلول‌های بنیادی، با توجه به نیاز بدن گلبول‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سفید، گلبول‌‌‌‌‌‌‌‌‌های قرمز و پلاکت‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها را تولید می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند

وقتی سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها پیر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند یا معیوب می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند، از بین می‌‌‌‌‌‌‌‌‌روند و سلول‌های جدید جای آنها را می‌گيرند.

در تصویر زیر چگونگی تبدیل سلول‌های بنیادی به گونه‌‌‌‌‌‌‌‌‌های مختلف گلبول‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سفید نشان داده شده است. ابتدا، سلول بنیادی به سلول بنیادی می یلوئیدی(مغز استخوانی) یا لنفوئیدی (لنفاوی) تبدیل می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود:

  • سلول بنیادی می‌یلوئیدی به بلاست می‌یلوئیدی تبدیل می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. این بلاست به گلبول قرمز، پلاکت یا یکی از گونه‌‌‌‌‌‌‌‌‌های گلبول‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سفید تبدیل مي‌شود.
  • سلول بنیادی لنفاوی به بلاست لنفاوی تبدیل می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. این بلاست به یکی از گونه‌‌‌‌‌‌‌‌‌های گلبول سفید، مانند سلول‌های B (B Cells) یا سلول‌های T (T Cells) تبدیل مي‌شود.

گلبول‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سفید به‌‌‌‌‌‌‌‌‌وجود آمده از بلاست‌‌‌‌‌‌‌‌‌های مغز استخوانی با گلبول‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سفید به‌‌‌‌‌‌‌‌‌وجود آمده از بلاست‌های لنفاوی متفاوت‌اند.

تصوير

بیش‌تر سلول‌های خونی در مغز استخوان رشد می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند و سپس به درون رگ‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خونی می-روند. خونی که در رگ‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خونی و قلب جاری است، خون محیطی(Peripheral Blood) نام دارد.

سلول‌های خونی سرطانی

در فرد مبتلا به سرطان خون (لوسمی)، مغز استخوان سلول‌های خونی غیرطبیعی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌سازد. این سلول‌های غیرطبیعی سلول‌های خونی سرطانی هستند.

برخلاف سلول‌های خونی طبیعی، سلول‌های خونی سرطانی در آن زمانی که باید، از بین نمی-روند. این سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها جای گلبول‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سفید، گلبول‌‌‌‌‌‌‌‌‌های قرمز و پلاکت‌‌‌‌‌‌‌‌‌های طبیعی را تنگ مي‌کنند كه موجب اخلال در انجام وظایف سلول‌های خونی طبیعی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود.

انواع سرطان خون (لوسمی)

انواع سرطان خون (لوسمی) را می‌‌‌‌‌‌‌‌‌توان براساس سرعت پیشرفت و وخیم‌‌‌‌‌‌‌‌‌تر شدن آن‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها گروه‌‌‌‌‌‌‌‌‌بندی کرد. سرطان خون (لوسمی) یا مزمن است (که معمولاً به مرور وخیم‌‌‌‌‌‌‌‌‌تر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود) یا حاد (که معمولاً به سرعت وخیم‌‌‌‌‌‌‌‌‌تر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود):

  • سرطان خون (لوسمی) مزمن: در مراحل ابتدایی سرطان، سلول‌های خونی سرطانی هنوز قادرند برخی از وظایف گلبول‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سفید را انجام دهند. گاه، در فرد مبتلا در ابتدا هیچ علامتی بروز نمی‌يابد. پزشکان، اغلب در معاينه‌هاي معمولی، پیش از آنکه علامتی بروز كند، متوجه سرطان خون (لوسمی) مزمن می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند.

سرطان خون (لوسمی) مزمن، به مرور وخیم‌‌‌‌‌‌‌‌‌تر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. با افزایش تعداد سلول‌های سرطانی در خون، علائمی مانند تورم غدد لنفاوی یا عفونت در بیمار بروز می‌‌‌‌‌‌‌‌‌یابند.

  • سرطان خون (لوسمی) حاد: سلول‌های خونی سرطانی هیچ‌‌‌‌‌‌‌‌‌یک از وظایف گلبول‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سفید طبیعی را انجام نمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهند. تعداد سلول‌های خونی سرطانی به سرعت افزایش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌یابد. سرطان خون (لوسمی) حاد معمولاً به سرعت وخیم‌‌‌‌‌‌‌‌‌تر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود.

انواع سرطان خون (لوسمی) را همچنين می‌‌‌‌‌‌‌‌‌توان براساس نوع سلول خونی گرفتار گروه‌‌‌‌‌‌‌‌‌بندی کرد. سرطان خون (لوسمی) در سلول‌های لنفاوی یا سلول‌های می یلوئید آغاز مي‌شود. تصویر این سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها را مشاهده کنید. به سرطان خون (لوسمی) ی که سلول‌های لنفاوی را گرفتار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند، سرطان خون (لوسمی) لنفوئید، لنفوسیتیک(lymphocytic) یا لنفوبلاستیک(lymphoblastic) مي‌گويند. به سرطان خون (لوسمی) ی که سلول‌های می یلوئید را گرفتار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند سرطان خون (لوسمی) می-یلوئید، می‌‌‌‌‌‌‌‌‌یلوزنوس (Myelogenous) یا می یلوبلاستیک (Myeloblastic) مي‌گويند.

چهار گونة رایج سرطان خون (لوسمی) وجود دارد:

  • لوسمی لنفوسیتیک مزمن (Chronic Lymphocytic Leukemia) (CLL): CLL سلول‌های لنفاوی را گرفتار مي‌كند و معمولاً به‌کندی گسترش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌یابد. سالانه بیش از 15000 مورد جدید ابتلا به سرطان خون (لوسمی)، مربوط به این نوع است. در بیش‌تر موارد، افراد مبتلا به این سرطان بالای 55 سال سن دارند. کودکان تقریباً هرگز به این سرطان، مبتلا نمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند.
  • لوسمی می یلوئید مزمن (Chronic Myeloid Leukemia) (CML): CML سلول‌های می یلوئید را گرفتار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند و گسترش آن در مراحل اولیة بیماری کند است. سالانه نزدیک به 5000 مورد جدید ابتلا به سرطان خون (لوسمی)، مربوط به این نوع است. این نوع سرطان عمدتاً بزرگسالان را گرفتار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند.
  • لوسمی لنفوسیتیک(لنفوبلاستیک) حاد (Acute Lymphocytic (Lymphoblastic) Leukemia) (ALL): ALL سلول‌های لنفاوی را گرفتار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند و به سرعت گسترش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌یابد. سالانه بیش از 5000 مورد جدید ابتلا به سرطان خون (لوسمی) مربوط به این نوع است. ALL شایع‌‌‌‌‌‌‌‌‌ترین نوع سرطان خون (لوسمی) در اطفال است. این سرطان بزرگسالان را نیز گرفتار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند.
  • لوسمی می یلوئید حاد (Acute Myeloid Leukemia) (AML): AML سلول‌های می یلوئید را گرفتار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند و به سرعت گسترش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌یابد. این نوع سرطان هم بزرگسالان و هم اطفال را گرفتار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند.
  • لوسمی هیری سلول مويي (Hairy Cell Leukemia):گونه‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای نادر از سرطان‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خون مزمن است. این نوع سرطان خون (لوسمی) یا ساير انواع نادر سرطان خون (لوسمی)، در این جزوه به بحث گذاشته نشده است . این گونه‌‌‌‌‌‌‌‌‌های نادر سرطان خون (لوسمی)، سالانه روی ‌‌‌‌‌‌‌‌‌هم‌‌‌‌‌‌‌‌‌رفته کم‌تر از 6000 مورد جدید از ابتلا به انواع سرطان خون (لوسمی) را تشکیل می-دهند.

عوامل خطرزا

وقتي كه مي‌فهميدبه سرطان مبتلا شده ايد، طبيعي ا‌‌‌‌‌‌‌‌‌ست که بخواهید بدانید چه عواملی در ایجاد سرطان دخيل بوده‌اند. هیچ‌کس از دلیل قطعی ایجاد سرطان خون آگاه نیست. پزشکان به ندرت دلیل ابتلای يكي و عدم ابتلای دیگری را به سرطان خون می‌‌‌‌‌‌‌‌‌دانند. با وجود اين، تحقیقات نشان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهند که برخی از عوامل خطرزای خاص احتمال ابتلای فرد به سرطان را افزایش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد.

عوامل خطرزای انواع مختلف سرطان خون (لوسمی) با هم متفاوت‌اند:

  • تابش اشعه: افرادی که به میزان زیاد در معرض تابش اشعه هستند بسیار بیش‌تر از دیگران در معرض خطر ابتلا به سرطان‌های خون AML، CML یا ALL قرار دارند.
  • انفجار بمب‌‌‌‌‌‌‌‌‌های هسته‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای: انفجار بمب‌‌‌‌‌‌‌‌‌های هسته‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای موجب تابش اشعه به میزان بسیار زیاد می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود (مانند انفجار بمب‌‌‌‌‌‌‌‌‌های هسته‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای در ژاپن در جنگ جهانی دوم). خطر ابتلای بازماندگان انفجار بمب‌‌‌‌‌‌‌‌‌های هسته‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای، به‌خصوص کودکان به سرطان خون (لوسمی) بیش‌تر از افراد ديگر است.
  • پرتودرمانی: موقعیت دیگری که در آن افراد در معرض تابش اشعه به میزان زیاد قرار مي‌گيرند، در روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌های درمانی سرطان و امراض ديگر است. پرتودرمانی احتمال ابتلا به سرطان خون (لوسمی) را افزایش مي‌دهد.
  • عكس‌برداري تشخیصی با اشعۀ ایکس: در عكس‌برداري با اشعۀ ایکس برای دندانپزشکی و عکسبرداری‌‌‌‌‌‌‌‌‌های ديگر تشخیصی با اشعۀ ایکس (مانند سی‌تی اسکن) افراد در معرض میزان بسیار کم‌تری از تابش اشعه هستند. هنوز نمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌دانیم که این میزان اشعه در کودکان یا بزرگسالان موجب سرطان مي‌شود یا نه. محققان در حال بررسی این موضوع هستند که آیا تعداد زیاد عكس‌برداري با اشعۀ ایکس خطر ابتلا به سرطان خون (لوسمی) را افزایش می‌دهد یا نه. همچنین این موضوع را نیز بررسی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند که آیا سی‌تی اسکن در دوران کودکی خطر ابتلا به سرطان خون (لوسمی) را در افراد افزایش مي‌دهد یا نه.
  • کشیدن سیگار: کشیدن سیگار خطر ابتلا به سرطان خون AML را افزایش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد.
  • بنزن: سروکار داشتن با بنزن در محیط کار موجب ابتلا به سرطان‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خون AML CML یا ALL مي‌شود. بنزن یک از مواد پر کاربرد در صنایع شیمیایی است. این ماده در دود سیگار و بنزین نیز وجود دارد.
  • شیمی‌درمانی: افراد مبتلا به سرطانی که برخی داروهای ضدسرطان مصرف مي‌كنند، گاهی اوقات بعدها دچار سرطان‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خون AML یا ALL می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند. مثلاً، درمان به‌وسیلۀ داروهایی موسوم به مواد آلکیله کننده (Alkylating Agents) یا مهارکننده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های توپوایزومراز (Topoisomerase Inhibitors) کمی خطر ابتلا به سرطان خون (لوسمی) حاد را افزایش مي‌دهد.
  • سندروم داون و برخی دیگر از بیماری‌‌‌‌‌‌‌‌‌های وراثتی: سندروم داون و برخی دیگر از بیماری‌‌‌‌‌‌‌‌‌های وراثتی خطر ابتلا به سرطان خون (لوسمی) حاد را افزایش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهند.
  • سندروم میلودیسپلاستیک(Myelodysplastic Syndrome) و برخی دیگر از اختلالات خونی: خطر ابتلا به سرطان خون (لوسمی) حاد در افراد مبتلا به برخی اختلالات خونی نسبت به دیگران بیش‌تر است.
  • ویروس لوسمی T-Cell انسانی نوع یک (Human T-Cell Leukemia Virus Type 1) (HTLV-1): افراد مبتلا به ویروس HTLV-1 نسبت به دیگر افراد بیش‌تر در معرض خطر ابتلا به نوع نادری از سرطان خون (لوسمی) به‌‌‌‌‌‌‌‌‌نام سرطان خون (لوسمی) T-Cell بزرگسالان هستند. هرچند ویروس HTLV-1 موجب بروز این بیماری نادر مي‌شود، اما سرطان خون (لوسمی) T-Cell و گونه‌‌‌‌‌‌‌‌‌های ديگر سرطان خون (لوسمی) مسری نیستند.
  • پيشينۀ خانوادگی ابتلا به سرطان خون (لوسمی): ابتلای بیش از یک فرد از يك خانواده به سرطان خون (لوسمی)، بسیار نادر است. اگر چنین موردی پیش بیاید، احتمالاً در مورد سرطان خون (لوسمی) CLL خواهد بود. با وجود اين، افراد بسیار اندکی هستند که به سرطان خون (لوسمی) CLL مبتلا باشند و پدر، مادر، برادر، خواهر یا فرزندشان نیز به این سرطان مبتلا شود.

داشتن یک یا چند عامل خطرزا به معنای ابتلای قطعی فرد به سرطان خون (لوسمی) نیست. بیش‌تر افرادی که با عوامل خطرزا سروكار دارند، هرگز به سرطان مبتلا نمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند.

علائم بیماری

مانند تمام سلول‌های خونی، سلول‌های خونی سرطانی نیز در تمام بدن جریان پیدا می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند. علائم سرطان خون (لوسمی) به تعداد گلبول‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خونی سرطانی و مکان تجمع آنها در بدن بستگی دارد.

پيش مي‌آيد كه افراد مبتلا به سرطان خون (لوسمی) مزمن، علامتی از خود بروز ندهند. پزشک، بیماری را در یک آزمایش خون معمولی تشخیص مي‌دهد.

معمولاً دلیل مراجعه افراد مبتلا به سرطان خون (لوسمی) حاد به پزشکشان این است که احساس مریضی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند. اگر مغز درگیر شده باشد، دچار سردرد، استفراغ، گیجی، از دست دادن مهار عضلات یا تشنج مي‌شوند. سرطان خون (لوسمی) بخش‌‌‌‌‌‌‌‌‌های ديگر بدن مانند دستگاه گوارش، کلیه‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها، ریه‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها، قلب یا بیضه‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها را نیز درگیر مي‌کند.

علائم شایع سرطان خون (لوسمی) مزمن یا حاد عبارت‌اند از:

  • تورم غدد لنفاوی که معمولاً بدون درد است (مخصوصاً غدد لنفاوی گردن یا زیر بغل)
  • تب یا تعرق شبانه
  • عفونت‌‌‌‌‌‌‌‌‌های پی‌‌‌‌‌‌‌‌‌در‌‌‌‌‌‌‌‌‌پی
  • احساس خستگی یا ضعف
  • به آساني دچار خونریزی و کبودی شدن (خونریزی لثه‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها، لکه‌‌‌‌‌‌‌‌‌های ارغوانی رنگ روی پوست یا نقاط کوچک قرمز زیر پوست)
  • تورم یا ناراحتی در شکم (ناشی از تورم طحال یا کبد)
  • کاهش وزن بی‌‌‌‌‌‌‌‌‌دلیل
  • درد استخوان و مفاصل

در بیش‌تر مواقع، این علائم مربوط به سرطان نیستند. عفونت یا مشکلات ديگر مربوط به سلامتی نیز موجب بروز این علائم مي‌شود. تنها پزشک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند در این مورد نظر قطعی بدهد.

هر فردی که دچار این علائم شود، باید به پزشک مراجعه کند تا مشکلاتش مشخص و به ساده‌‌‌‌‌‌‌‌‌ترین شکل ممکن درمان شود.

تشخیص

ساير آزمایش‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها

گاهی، پزشکان پس از انجام یک آزمایش خون ساده متوجه سرطان خون (لوسمی) می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند. اگر علائم مربوط به سرطان خون (لوسمی) در شما وجود داشته باشد، پزشک تلاش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند تا دلیل مشکلات شما را بیابد. پزشک معمولاٌاز پيشينۀ پزشکی خود یا خانواده‌تان مي‌پرسد.

شايد لازم باشد یک یا چند آزمایش انجام دهید:

  • معاینات بالینی: پزشک بدنتان را معاینه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند تا مشخص شود در غدد لنفاوی، طحال یا کبد تورم وجود دارد یا نه.
  • آزمایش‌‌‌‌‌‌‌‌‌ خون: در آزمایشگاه آزمایش شمارش سلول‌های خونی (Complete Blood Count) انجام مي‌دهند تا تعداد گلبول‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سفید، گلبول‌‌‌‌‌‌‌‌‌های قرمز و پلاکت‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خون شما را بسنجند. سرطان خون (لوسمی) موجب تولید تعداد بسیار زیادی گلبول سفید در خون می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. همچنین موجب کاهش میزان هموگلوبین موجود در گلبول‌‌‌‌‌‌‌‌‌های قرمز و پلاکت‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها نیز می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود.
  • نمونه‌‌‌‌‌‌‌‌‌برداری (Biopsy): پزشک بافت را برمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌دارد و در آن به جست‌وجوی سلول‌های سرطانی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌پردازد. نمونه‌‌‌‌‌‌‌‌‌برداری تنها روشی است که به‌طور قطع وجود سلول‌های خونی سرطانی را در مغز استخوان مشخص می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند. پیش از نمونه‌‌‌‌‌‌‌‌‌برداری از بی‌‌‌‌‌‌‌‌‌حسی موضعی(Local Anesthesia) برای بی‌حس کردن محدودۀ مورد نظر استفاده می‌كنند. این کار به کاهش درد کمک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند. پزشک کمی مغز استخوان از استخوان لگن یا یک استخوان بزرگ دیگر برمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌دارد. پاتولوژیست آن بافت را به‌دنبال وجود یا عدم وجود سلول‌های سرطانی در زیر میکروسکوپ بررسی می کند.

پزشک شما به دو طریق از مغز استخوان نمونه‌‌‌‌‌‌‌‌‌برداری مي‌کند. برخی افراد در یک جلسه هر دو روش را تجربه مي‌كنند:

  • آسپیراسیون مغز استخوان Bone Marrow Aspiration: پزشک از سرنگي ضخیم و تو خالی برای برداشتن نمونۀ مغز استخوان استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند.
  • نمونه‌‌‌‌‌‌‌‌‌برداری از مغز استخوان: پزشک از سوزني بسیار ضخیم و توخالی برای برداشتن تکه‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای از استخوان و مغز استخوان استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند.

ساير آزمايش‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها

آزمایش‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی که پزشک برای شما تجویز می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند به علائم و نوع سرطان خون (لوسمی) بستگی دارد. شايد لازم است برخی از ساير آزمایش‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها را انجام دهید:

  • آزمایش سیتوژنتیک Cytogenetics: در آزمایشگاه، کروموزوم‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سلول‌های نمونه خون، مغز استخوان یا غدد لنفاوی را بررسی مي‌كنند. اگر کروموزوم‌‌‌‌‌‌‌‌‌های غیرطبیعی مشاهده شوند، این آزمایش نوع سرطان خون (لوسمی) را مشخص مي‌كند. مثلاً، مبتلایان به سرطان خون (لوسمی) CML یک کروموزوم غیرطبیعی به نام کروموزوم فیلادلفیا دارند.
  • آزمایش مایع نخاعی Spinal Tap: پزشک شما کمی از مایع مغزی- نخاعی(Cerebrospinal Fluid) شما را برمي‌دارد (مایعی که فضای داخل و اطراف مغز و نخاع را پر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند). پزشک از سرنگي بلند و باریک برای برداشتن کمی از این مایع از انتهای ستون فقرات استفاده می‌کند. این فرایند در حدود 30 دقیقه زمان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌برد و برای انجام آن از بی‌حسی موضعی استفاده مي‌كنند. پس از انجام این آزمایش، باید چند ساعت بدون حرکت دراز بکشید تا سردرد نگيريد. در آزمایشگاه این مایع را از نظر وجود سلول‌های خونی سرطانی یا ساير نشانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌های مشکل‌‌‌‌‌‌‌‌‌زا بررسی مي‌كنند.
  • عكس‌برداري با اشعۀ ایکس از قفسۀ سینه: تصویر گرفته شده با اشعۀ ایکس تورم غدد لنفاوی یا نشانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌های ديگر بیماری در قفسۀ سینه را نشان مي‌دهد.

بهتر است پیش از انجام آسپیراسیون مغز استخوان یا نمونه‌‌‌‌‌‌‌‌‌برداری از آن، اين موارد را از پزشک خود بپرسید:

  • نمونۀ استخوان را از لگن برمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌دارید یا از یک استخوان دیگر؟
  • نمونه‌‌‌‌‌‌‌‌‌برداری در کجا انجام می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود؟
  • آیا لازم است برای آمادگی خودم پیش از این آزمایش، کاری انجام دهم؟
  • چقدر طول می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کشد؟ در طول آزمایش هوشیار خواهم بود؟
  • آیا این آزمایش درد دارد؟ برای پیشگیری یا مهار درد چه اقداماتی انجام می‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهید؟
  • این آزمایش خطری هم دارد؟ احتمال خونریزی یا عفونت پس از آزمایش چقدر است؟
  • چقدر طول می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کشد تا دوباره سرپا شوم؟
  • نتایج آزمایش کِی به دستم می‌‌‌‌‌‌‌‌‌رسد؟ چه کسی این نتایج را برایم توضیح می‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد؟
  • اگر سرطان خون (لوسمی) داشتم، کی دربارۀ مراحل بعدی کار با من صحبت خواهد کرد؟ کِی؟

درمان

انتظار تحت نظارت

شیمی‌درمانی

درمان بیولوژیک

پرتودرمانی

پیوند سلول‌های بنیادی

مبتلایان به سرطان خون (لوسمی)، راه‌‌‌‌‌‌‌‌‌های درمانی زیادی دارند. این گزینه‌‌‌‌‌‌‌‌‌های عبارتند از انتظار تحت نظارت، شیمی‌درمانی، هدف درمانی، درمان بیولوژیک، پرتودرمانی و پیوند سلول‌های بنیادی. اگر طحال بیمار بزرگ شود، پزشک پیشنهاد مي‌کند با جراحی آن را بردارند. گاهی ترکیبی از این روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌های درمانی را به‌كار مي‌گيرند.

انتخاب روش درمان عمدتاً به اين عوامل بستگی دارد:

  • نوع سرطان خون (لوسمی) (حاد یا مزمن)
  • سن بیمار
  • اینکه سلول‌های سرطانی در مایع مغزی- نخاعی وجود دارند یا نه.

همچنین روش درمان به ویژگی‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سلول‌های خونی سرطانی نیز بستگی دارد. پزشک همچنین علائم و وضع سلامتي عمومی بیمار را نیز درنظر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌گیرد.

لازم است مبتلایان به سرطان خون (لوسمی) حاد را فوراً درمان کرد. هدف این درمان از بین بردن نشانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سرطان خون (لوسمی) در بدن و يا برطرف کردن علائم آن خواهد بود. این دوره فروکش (Remission) نام دارد. پس از اینکه بیمار وارد دوران فروکش شد، درمان‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بیش‌تری برای پیشگیری از عود سرطان آغاز مي‌شود. به این نوع درمان، درمان تثبیتی (Consolidation Therapy) یا درمان نگه‌دارنده (Maintenance Therapy) مي‌گويند. بسیاری از مبتلایان به سرطان خون (لوسمی) حاد را می‌‌‌‌‌‌‌‌‌توان درمان کرد.
اگر به سرطان خون (لوسمی) مزمن بدون علائم مبتلا باشید، شايد فوراً به درمان سرطان نیازی نباشد. پزشک به‌‌‌‌‌‌‌‌‌دقت مراقب وضعیت سلامتتان خواهد بود تا در صورتی‌‌‌‌‌‌‌‌‌که علائم پدیدار شدند، درمان سرطان را آغاز کند. به عدم نیاز فوری به شروع درمان سرطان، انتظار تحت نظارت مي‌گويند.

وقتی به درمان سرطان خون (لوسمی) مزمن نیاز باشد، این درمان اغلب سرطان و علائم آن را مهار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند. افراد برای پایداری وضعیت بهبوديشان، درمان تقویتی مي‌شوند، اما نوع مزمن سرطان خون (لوسمی) به‌ندرت با شیمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌درمانی معالجه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. با وجود اين، پیوند سلول‌های بنیادی برخی از مبتلایان به سرطان خون (لوسمی) مزمن را معالجه مي‌کند.

پزشک راه‌‌‌‌‌‌‌‌‌های درمانی، نتایج مورد انتظار و عوارض جانبی احتمالی را برایتان شرح مي‌دهد. شما و پزشک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانید به کمک هم برنامه‌اي درمانی طرح کنید که نیازهای پزشکی و شخصی شما را برآورده سازد.

شاید بهتر است با پزشک خود دربارۀ شرکت در یک پژوهش بالینی، که مطالعه‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای تحقیقاتی در مورد روش‌هاي جديد درماني است، مشورت کنید. به بخش شرکت در تحقیقات مربوط به سرطان مراجعه کنید.

شايد پزشک، شما را به متخصص ارجاع دهد، یا خودتان از وی بخواهید متخصص را به شما معرفي كند. متخصصان درمان سرطان خون (لوسمی) عبارت‌اند از متخصصان خون‌شناسی، سرطان‌‌‌‌‌‌‌‌‌شناس‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بالینی متخصصين پرتوتابي سرطان. متخصصان خون‌شناسی و سرطان‌شناسی اطفال، سرطان خون (لوسمی) کودکان را درمان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند. گروه مراقبت‌کننده از سلامتي شما شامل یک پرستار سرطان شناس و یک كارشناس تغذیۀ معتبر هم می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود.

هر زمان که امکانپذیر بود، مبتلایان به سرطان خون (لوسمی) باید در بیمارستانی درمان شوند که پزشکان آنجا در درمان سرطان خون (لوسمی) تجربۀ کافی دارند.در غير اين صورت، احتمالاً پزشک، دربارۀ برنامة درمانی شما با یک متخصص در چنین مرکزی مشورت می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند.

پیش از آغاز درمان، از گروه مراقبت کننده از سلامتي خود بخواهید عوارض جانبی احتمالی و چگونگی تأثیر درمان بر فعالیت‌‌‌‌‌‌‌‌‌های عادی شما را برایتان شرح دهند. به دلیل اینکه درمان سرطان اغلب به سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها وبافت‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سالم آسیب می‌‌‌‌‌‌‌‌‌زند، بروز عوراض جانبی امری عادی است. عوارض جانبی در افراد مختلف متفاوت است، و از یک مرحلۀ درمان به مرحله دیگر نیز تغییر مي‌کند.

می‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانید پیش از آغاز درمان ‌اين موارد را از پزشک بپرسید:

  • سرطان خون (لوسمی) من از چه نوع است؟ چگونه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانم نسخه‌اي از گزارش پاتولوژیست را دریافت کنم؟
  • چه گزینه‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی برای درمان در اختیار دارم؟ شما کدام یک را پیشنهاد می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنید؟ چرا؟
  • آیا بیش از یک نوع درمان مي‌گيرم؟ تغییر روش درمانم با گذشت زمان به چه صورت است؟
  • مزایای مورد انتظار هر روش درمان چیست؟
  • خطرات و عوارض جانبی احتمالی هر روش درمانی چیستند؟ برای مهار عوارض جانبی چه کاری از دست ما بر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌آید؟
  • جهت آمادگی برای درمان، چه کار باید انجام دهم؟
  • آیا لازم است در بیمارستان بستری شوم؟ در اين صورت، برای چه مدت؟
  • هزینۀ احتمالی درمان چقدر است؟ آیا بیمه‌‌‌‌‌‌‌‌‌ام این هزینه را پوشش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد؟
  • تأثیر این روش درمانی بر فعالیت‌‌‌‌‌‌‌‌‌های عاديم چگونه خواهد بود؟
  • آیا شرکت در یک پژوهش بالینی برایم سودمند خواهد بود؟ آیا می‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانید به من در یافتن یکی از این پژوهش‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها کمک
  • کنید؟
  • چند وقت به چند وقت نیاز به معاینه دارم؟

انتظار تحت نظارت

مبتلایان به سرطان خون CLL که با بروز علامتي مواجه نشده‌اند، می‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانند درمان سرطان را به تعویق بيندازند. با به تأخیر انداختن درمان، می‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانند تا زمان بروز علائم، از عوارض جانبی درمان به‌‌‌‌‌‌‌‌‌دور باشند.

اگر شما و پزشک با انتظار تحت نظارت موافقيد، معاینات مرتبی را خواهید داشت (مثلاً هر سه ماه یک‌‌‌‌‌‌‌‌‌بار). می‌توانید در صورت بروز علائم درمان را آغاز کنید.

با وجود اینکه انتظار تحت نظارت از عوارض جانبی درمان پیشگیری می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند یا آنها را به تعویق می‌اندازد، خطراتی نیز دارد. احتمال دارد فرصت مهار سرطان خون (لوسمی) را پیش از وخیم‌تر شدن آن از دست برود.

اگر نمي‌خواهيد گرفتار سرطان خون (لوسمی) درمان نشده شويد، بهتر است از انتظار تحت نظارت چشم‌پوشی کنید. برخی افراد تصمیم می‌‌‌‌‌‌‌‌‌گیرند فوراً درمان سرطان را آغاز کنند.

اگر انتظار تحت نظارت را برگزیده‌ايد، اما بعداً سرطان شما گسترش یابد، بهتر است احساسات خود را با پزشک در میان بگذارید. تقریباً همیشه روشی متفاوت در دسترس خواهد بود.اگر انتظار تحت نظارت را برگزیده‌ايد، اما بعداً سرطان شما گسترش یابد، بهتر است احساسات خود را با پزشک در میان بگذارید. تقریباً همیشه روشی متفاوت در دسترس خواهد بود.

می‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانید پیش از آغاز انتظار تحت نظارت اين موارد را از پزشک بپرسید:

  • اگر انتظار تحت نظارت را انتخاب کنم، بعداً می‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانم نظرم را تغییر دهم؟
  • بعداً درمان سرطان خون (لوسمی) سخت‌‌‌‌‌‌‌‌‌تر مي‌شود؟
  • معاینه‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها چند وقت به چند وقت خواهد بود؟
  • در فاصلة دو جلسة معاینه، در صورت بروز چه مشکلاتی، باید آنها را گزارش کنم؟

شیمی‌درمانی

بسیاری از مبتلایان به سرطان خون (لوسمی) شیمی‌درمانی مي‌شوند. در شیمی‌درمانی برای از بین بردن سلول‌های خونی سرطان از دارو استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود.

با توجه به نوع سرطان خون (لوسمی)، یک دارو یا ترکیبی از دو یا چند دارو برای بیمار تجویز مي‌كنند.

شیمی‌درمانی از چند راه انجام می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود:

  • دهانی: برخی از داروها قرص‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند که باید آنها را ببلعید.
  • تزریق داخل وریدی (IV): دارو از طریق سرنگ یا لوله‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای که در رگ تعبيه مي‌كنند، وارد بدن می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود.
  • از طریق كاتتر (Catheter) ( لوله اي باریک و منعطف): این لوله را درون سیاهرگی بزرگ معمولاً در بالای قفسۀ سینه كار مي‌گذارند. لوله‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای که در یک محل ثابت شود، برای بیمارانی که به تعداد زیاد تزریق وریدی نیاز دارند، مفید است. كار شناس مراقبت از سلامتی به‌جای تزریق مستقیم داروها به ورید، آنها را به كاتتر تزریق می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند. این روش نیاز به تعداد زیاد تزریق را، که موجب ناراحتی و جراحت رگ‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها و پوست مي‌شود، برطرف می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند.
  • تزریق درون مایع مغزی- نخاعی: در صورتی‌‌‌‌‌‌‌‌‌که پاتولوژیست سلول‌های خونی سرطانی را درون مایعی که داخل و اطراف مغز و نخاع را پر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند، بیابد، شیمی‌درمانی اينتراتكال را تجویز مي‌کند. در این روش، پزشک داروها را مستقیماً درون مایع مغزی- نخاعی تزریق می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند. شیمی‌درمانی درون نخاعی از دو راه انجام می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود:
  • تزریق درون مایع مغزی- نخاعی: پزشک داروها را درون مایع مغزی- نخاعی تزریق می‌کند.
  • لوله تعبيه شده در زیر پوست سر: کودکان و برخی از بزرگسالان شیمی‌درمانی را از طریق لوله‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای (كاتتري) مخصوص به نام مخزن اومایا (Ommaya Reservoir) دریافت می-کنند. پزشک این لوله را زیر پوست سر كار می‌گذارند، و داروها را به درون آن لوله تزریق می‌کند. این روش به‌منظور جلوگیری از درد ناشی از تزریق‌‌‌‌‌‌‌‌‌های درون مایع مغزی- نخاعی انجام می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود.

از شیمی‌درمانی اينتراتكال به این دلیل استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌كنند که بسیاری از داروهایی که به درون ورید تزریق می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند یا خوردنی هستند، توانایی عبور از دیواره‌‌‌‌‌‌‌‌‌های فشرده و در هم تنیدۀ رگ‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خونی موجود در مغز و نخاع را ندارند. این شبکه رگ‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خونی به سد خونی مغزی (Blood-Brain Barrier) معروف‌اند.

شیمی‌درمانی معمولاً به‌صورت دوره‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای انجام می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. هر دوره شامل نوبت درمان و به دنبال آن نوبت استراحت است.

درمان در کلینیک، مطب پزشک یا در خانه انجام مي‌شود. شايد لازم است برخی افراد در طول درمان در بیمارستان بستری شوند.

عوارض جانبی عمدتاً به نوع و میزان داروی تجویزی بستگی دارند. در شیمی‌درمانی، گلبول-های خونی سرطانی سریع الرشد از بین می‌‌‌‌‌‌‌‌‌روند، اما داروها سلول‌های طبیعی سریع الرشد را نیز از بین می‌‌‌‌‌‌‌‌‌برند:

  • گلبول‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خونی: وقتی بر اثر شیمی‌درمانی، میزان سلول‌های خونی سالم کاهش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌یابد، احتمال دچار شدن بیمار به عفونت، کبودی یا خونریزی‌‌‌‌‌‌‌‌‌های آسان، احساس ضعف و خستگی شدید افزایش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌یابد. از بیمار آزمایش خون می‌‌‌‌‌‌‌‌‌گیرند تا میزان گلبول‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خونی مشخص شود. اگر میزان گلبول‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خونی بیمار پایین باشد، گروه مراقبت کننده از سلامتي بیمار شیمی‌درمانی را برای مدتی متوقف مي‌کنند یا میزان داروها را پايين مي‌آورند. داروهایی نیز هستند که به بدن بیمار برای ساختن سلول‌های خونی جدید کمک مي‌كنند‌. شايد هم بیمار به انتقال خون نیاز داشته باشد.
  • سلول‌های ریشۀ مو: شیمی‌درمانی موجب ریزش مو مي‌شود. اگر موهای بیمار بريزد، باز رشد می‌کند، اما تا حدودی به لحاظ رنگ و بافت تفاوت مي‌کند.
  • سلول‌هایي که پوشش دستگاه گوارش را تشکیل می‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهند: شیمی‌درمانی موجب از دست رفتن اشتها، حالت تهوع و استفراغ، اسهال یا زخم‌‌‌‌‌‌‌‌‌های دهان و لب‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها مي‌شود. از گروه مراقبت کننده از سلامتي دربارۀ داروها و ساير راه‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی که به شما در کنار آمدن با این مشکلات کمک مي‌کنند، بپرسيد.
  • سلول‌های اسپرم یا تخم: برخی از انواع شیمی‌درمانی موجب ناباروری مي‌شود.
  • کودکان: بیش‌تر کودکانی که به دلیل ابتلا به سرطان خون (لوسمی) درمان شده‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند، به‌نظر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌رسد که در بزرگسالی باروری طبیعی داشته باشند. با وجود اين، با توجه به نوع داروها و میزان داروي استفاده شده و سن بیمار، برخی از پسران و دختران در بزرگسالی دچار ناباروری مي‌شوند.
  • مردان بزرگسال: شیمی‌درمانی به سلول‌های اسپرم آسیب مي‌زند. شايد اسپرم‌‌‌‌‌‌‌‌‌سازی در مردان متوقف شود. به دلیل اینکه این تغییرات در مورد اسپرم گاه دائمی است، اسپرم برخی از مردان را پیش از درمان منجمد و ذخیره می‌کنند (ذخیرة اسپرم Sperm Banking).
  • زنان بزرگسال: شیمی‌درمانی به تخمدان‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها آسیب مي‌رساند. زنان قاعدگی‌‌‌‌‌‌‌‌‌های نامنظم دارند و یا قاعدگيشان به کلی قطع مي‌شود. زنان دچار علائم یائسگی مانند گُرگرفتگی و خشکی واژنی هم مي‌شوند. زنانی که بخواهند در آینده باردار شوند، باید پیش از آغاز درمان، از گروه مراقبت کنندة سلامتي خود دربارۀ راه‌‌‌‌‌‌‌‌‌های ذخیرۀ تخمك بپرسند.

شاید مطالعة مقالة شما و شیمی‌درمانی پايگاه علمي، پزشكي و آموزشي مؤسسة تحقيقات، آموزش پيشگيري سرطان www.ncii.ir برای شما مفید باشد.

هدف‌درمانی Targeted Therapy

برای مبتلایان به CML و برخی از مبتلایان به ALL داروهایی به نام هدف‌درمانی تجویز مي‌شود. استفاده از قرص ایماتینیب [گلی وک] (Imatinib [Gleevec]) اولین هدف‌درمانی بود که تجویز آن برای سرطان خون CML تأیید شد. اکنون از ساير داروهای هدف‌درمانی هم استفاده می‌كنند.

در روش هدف‌درمانی، از داروهایی استفاده مي‌كنند که جلوی رشد و گسترش سلول‌های خونی سرطانی را می‌‌‌‌‌‌‌‌‌گیرند. مثلاً، در یک هدف‌درمانی، جلوی فعالیت پروتئین‌‌‌‌‌‌‌‌‌های غیرطبیعی را که موجب رشد سلول‌های خونی سرطانی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند، مي‌گيرند.

عوارض جانبی این روش شامل تورم، نفخ و افزایش وزن ناگهانی است. هدف‌درمانی موجب کم‌خونی، حالت تهوع، استفراغ، اسهال، گرفتگی عضلات یا کهیر مي‌شود. گروه مراقبت‌‌‌‌‌‌‌‌‌کننده از سلامتي، شما را به جهت بروز نشانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌های این مشکلات معاينه مي‌كند.

شاید بهتر باشد برای كسب اطلاعات بیش‌تر مقاله روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌های هدف‌درمانی: پرسش‌‌‌‌‌‌‌‌‌ و پاسخ‌‌‌‌‌‌‌‌‌ را مطالعه کنید.

درمان بیولوژیک

برای برخی مبتلایان به سرطان خون داروهایی به‌‌‌‌‌‌‌‌‌نام درمان بیولوژیک تجویز می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. درمان بیولوژیک سرطان خون، درمانی است که سیستم دفاعي طبیعی بدن را برای مقابله با سرطان تقویت می‌کند.

یک نوع داروی درمان بیولوژیک، ماده‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای است به‌‌‌‌‌‌‌‌‌نام پادتن تک‌‌‌‌‌‌‌‌‌دودمانی. این ماده را از طریق تزریق درون وریدی به بدن مي‌رسانند. این ماده به سلول‌های خونی سرطانی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌چسبد. یک نوع پادتن تك دودماني، ماده‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای سمی دارد که سلول‌های خونی سرطانی را از بین می‌‌‌‌‌‌‌‌‌برد. نوع دیگر این داروها به سیستم دفاعي بدن کمک می‌کند تا سلول‌های خونی سرطانی را نابود کند.

برای برخی مبتلایان به CML، درمان بیولوژیک با دارویی به‌‌‌‌‌‌‌‌‌نام اینترفرون (Interferon) تجویز می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. این دارو را زیر پوست یا در عضله تزریق می‌كنند. این دارو رشد سلول‌های خونی سرطانی را کُند مي‌کند.

بیمار در کلینیک، مطب یا بیمارستان درمان مي‌شود. برای پیشگیری از بروز عوارض جانبی به-طور همزمان از ساير داروها نیز استفاده مي‌كنند.

عوارض جانبی درمان بیولوژیک با توجه به نوع دارو، و در افراد مختلف، متفاوت است. درمان-های بیولوژیک معمولاً موجب کهیر یا تورم در ناحیۀ تزریق می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. این داروها همچنین موجب سردرد، درد عضلات، تب یا ضعف مي‌شوند. گروه مراقبت‌‌‌‌‌‌‌‌‌کننده از سلامتي بیمار خون بيمار را به دنبال نشانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌های کم‌خونی و مشکلات ديگر آزمايش مي‌کنند.

شاید مطالعۀ مقالة درمان بیولوژیک www.ncii.ir برایتان مفید باشد.

می‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانید پیش از آغاز شیمی‌درمانی، هدف‌درمانی یا درمان بیولوژیک، اينها را از پزشک بپرسید:

  • چه دارویی باید مصرف کنم؟ درمان چگونه عمل می‌کند؟
  • پیش از آغاز درمان باید نزد دندانپزشک بروم؟
  • درمان کِی آغاز می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود؟ کِی تمام می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود؟ چند وقت به چند وقت درمان را دریافت می‌کنم؟
  • درمان در کجا انجام می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود؟ باید در بیمارستان بستری شوم؟
  • برای مراقبت از خودم در طول درمان چه کار باید انجام دهم؟
  • چگونه باید از مؤثر بودن درمان آگاه شوم؟
  • آیا در طول درمان دچار عوارض جانبی خواهم شد؟ شما را باید در جریان کدام عوارض جانبی بگذارم؟ آیا می‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانم از بعضي از این عوارض جانبی پیشگیری کنم یا آنها را درمان کنم؟
  • این داروها بعدها موجب عوارض جانبی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند؟
  • چند وقت به چند وقت باید جهت معاینه مراجعه کنم؟

پرتودرمانی

در پرتودرمانی از اشعه‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایي با انرژی زیاد برای نابودی سلول‌های خونی سرطانی استفاده می‌کنند. پرتودرمانی در بیمارستان یا کلینیک انجام می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود.

در برخی افراد، ناحیۀ طحال، مغز یا بخش‌‌‌‌‌‌‌‌‌های دیگر بدن که درآنها تجمع سلول‌های خونی سرطانی وجود دارد، تحت تابش اشعه‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای قرار مي‌گيرند که از دستگاهی بزرگ ساطع شده است . این نوع درمان 5 روز در هفته و به مدت چند هفته انجام می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. در مورد دیگران، به تمام بدنشان اشعه می‌تابانند. این درمان را یک یا دو بار در روز به مدت چند روز، و معمولاً پیش از پیوند سلول‌های بنیادی انجام می‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهند.

عوارض جانبی پرتودرمانی عمدتاً به میزان تابش اشعه به محدوده‌ای از بدن که تحت تابش قرار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌گیرد بستگی دارد. مثلاً تابش در ناحیۀ شکم موجب حالت تهوع، استفراغ و اسهال می‌شود. علاوه بر این، پوست بیمار در ناحیۀ تحت تابش قرمز، خشک و حساس می‌شود. همچنین بیمار در محدودۀ تحت تابش دچار ریزش مو می‌شود.

احتمال اینکه در طول پرتودرمانی احساس خستگی شدید کنید، به‌خصوص پس از چند هفته درمان، زیاد است. استراحت مهم است، اما پزشکان معمولاً به بیماران توصیه می‌کنند که تا حد امکان فعالیت داشته باشند.

با وجود اینکه عوارض جانبی پرتودرمانی نگران ‌‌‌‌‌‌‌‌‌کننده است، معمولاً می‌‌‌‌‌‌‌‌‌توان آنها را درمان یا مهار کرد. با پزشک خود دربارۀ راه‌‌‌‌‌‌‌‌‌های تخفیف‌‌‌‌‌‌‌‌‌دادن این مشکلات صحبت کنید.

دانستن این نکته نیز مفید است، که در بیش‌تر موارد عوارض جانبی دائمی نیستند. با وجود این، بهتر است از پزشک خود دربارۀ عوارض جانبی بلندمدت پرتودرمانی بپرسید.

شاید مطالعۀ مقالة شما و پرتودرمانی www.ncii.ir برای شما مفید باشد.

پیش از آغاز پرتودرمانی بهتر است از پزشک خود این موارد را بپرسید:

  • چرا این نوع درمان برایم لازم است؟
  • درمان کِی آغاز می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود؟ چند وقت به چند وقت انجام می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود؟ کِی تمام می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود؟
  • در طول درمان چه حالتی خواهم داشت؟ در طول درمان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانم به فعالیت‌‌‌‌‌‌‌‌‌های معمولم ادامه دهم؟
  • این روش عوارض جانبی در پی دارد؟ این عوارض تا کی ادامه خواهد داشت؟
  • آیا پرتودرمانی در آینده موجب بروز عوارض جانبی می‌شود؟
  • برای مراقبت از خودم در طول درمان چکار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانم انجام دهم؟
  • چگونه از مؤثر بودن درمان آگاه شوم؟
  • چند وقت به چند وقت باید معاینه شوم؟

پیوند سلول‌های بنیادی

برخی مبتلایان به سرطان خون (لوسمی) باید پیوند سلول‌های بنیادی انجام دهند. پیوند سلول‌های بنیادی به بیمار این امکان را می‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد که بتواند تحت درمان با میزان بالای دارو، اشعه یا هر دو قرار بگیرد. میزان بالای این درمان‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها هم سلول‌های خونی سرطانی و هم سلول‌های خونی سالم را در مغز استخوان از بین می‌‌‌‌‌‌‌‌‌برد. پس از دریافت شیمی‌درمانی، پرتودرمانی یا هردو با میزان بالا، بیمار سلول‌های بنیادی را از طریق ورید بزرگی دریافت می‌کند. (این عمل مانند انتقال خون است). سلول‌های خونی جدید را سلول‌های بنیادی پیوندی می‌سازند. سلول‌های خونی جدید جای آن سلول‌هایی را می‌گیرند که بر اثر درمان از بین رفته‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند.

پیوند سلول‌های بنیادی در بیمارستان انجام می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. سلول‌های بنیادی یا از خود بیمار است و یا از طرف شخص دیگری به او اهدا مي‌شود:

  • از طرف خود بیمار: در پیوند سلول‌های بنیادی به‌دست آمده از خود شخص، از سلول‌های بنیادی خود بیمار استفاده می‌کنند. پیش از آنکه بیمار تحت شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی با میزان بالا قرار گیرد، مقداری از سلول‌های بنیادیش‌‌‌‌‌‌‌‌‌ را بر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دارند. این سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها را طوری فراوری می‌کنند که تمام سلول‌های خونی سرطانی موجود در آن از بین برود. سپس سلول‌های بنیادی بیمار را منجمد و ذخیره مي‌كنند. پس از آنکه بیمار تحت شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی با میزان بالا قرار گرفت، یخ سلول‌های بنیادی ذخیره شده را باز و آنها را به بیمار تزریق می‌کنند.
  • از طرف یکی از اعضای خانواده یا اهدا کننده‌ای دیگر: در پیوند سلول‌های بنیادی به‌دست آمده از فردی دیگر، از سلول‌های بنیادی اهداشده ازسوی شخصی دیگر استفاده می-شود. برادر، خواهر یا یکی از والدینتان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند اهداکننده باشد. گاهی اوقات، سلول‌های بنیادی از طرف شخصی اهدا می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود که از بستگان بیمار نیست. پزشکان برای آگاهی از میزان همخوانی سلول‌های بنیادی فرد اهدا کننده با سلول‌های بنیادی بیمار، از آزمایش خون استفاده می‌کند.
  • از طرف دوقلوی همسان بیمار: اگر یک دوقلوی همسان داشته باشید، در پیوند سلول‌های بنیادی همسان از سلول‌های بنیادی دوقلوی شما، درصورتی‌که سالم باشد، استفاده می‌کنند.

منابع تأمین سلول‌های بنیادی محدودند. منشأ سلول‌های بنیادی معمولاً خون است (پیوند سلول‌های بنیادی محیطی). یا گاهی هم منشأ آنها مغز استخوان است (پیوند مغز استخوان). منشأ دیگر سلول‌های بنیادی خون‌بند ناف است. خونبند ناف را از نوزاد تازه به دنیا آمده ای جدا و در فریزر نگهداری می‌کنند. وقتی شخصی این خونبند ناف را دریافت می‌کند، به این عمل پیوند خون‌بند ناف می‌‌‌‌‌‌‌‌‌گویند.

پس از پیوند سلول‌های بنیادی، شاید لازم باشد به مدت چند هفته یا چند ماه در بیمارستان بستری باشید. در این مدت به دلیل میزان بالای شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی در معرض خطر عفونت‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها و خونریزی هستید. به مرور، سلول‌های بنیادی پیوندی شروع به تولید سلول‌های خونی می‌کنند.

مشکل دیگری که معمولاً برای افرادی که از سلول‌های بنیادی اهدایی استفاده می‌کنند پیش می‌آید، بیماری پیوند علیه میزبان (GVHD) است. در GVHD، گلبول‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سفید موجود در سلول‌های بنیادی پیوندی به بافت‌‌‌‌‌‌‌‌‌های طبیعی بیمار حمله می‌کنند. در بیش‌تر موارد، کبد، پوست یا جهاز هاضمه درگیر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند. GVHD می‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند ملایم یا بسیار شدید باشد. این واقعه هر زمانی پس از پیوند، حتی سال‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها بعد هم روی می‌دهد. داروهای استروئیدی یا سایر داروها بر این عارضه مؤثر باشند.

شاید مطالعۀ پرسشنامة پیوند مغز استخوان و پیوند سلول‌های بنیادی برگرفته از خون محیطی: پرسش و پاسخ www.ncii.ir برایتان مفید باشد.

می‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانید پیش از پیوند سلول‌های مغز استخوان این موارد را از پزشک بپرسید:

  • چه نوع پیوند سلول‌های بنیادی درمورد من اجرا خواهد شد؟ در صورت نیاز، چگونه می-توانیم اهدا کننده بیابیم؟
  • چه مدت در بیمارستان بستری خواهم بود؟ آیا به مراقبت ویژه نیاز خواهم داشت؟ چگونه از من در برابر عفونت و آلودگی محافظت می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود؟ آیا ملاقات کنندگانم باید ماسک بزنند؟ من چطور؟
  • پس از مرخص شدن از بیمارستان به چه مراقبت‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی نیاز دارم؟
  • چگونه از مؤثر بودن درمان آگاه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شویم؟
  • خطرات و عوارض جانبی این روش چیستند؟ در برابرشان چه کاری از ما ساخته است؟
  • چه تغییراتی در فعالیت‌‌‌‌‌‌‌‌‌های معمولم ضروری خواهند بود؟
  • احتمال بهبودی کامل من چقدر است؟ چقدر طول می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کشد؟
  • چند وقت به چند وقت باید معاینه شوم؟

مراقبت حمایتی

سرطان خون (لوسمی) و درمان آن منجر به مشکلات دیگر برای سلامتی می‌شوند. شما می‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانید پیش از درمان، در حین درمان یا پس از آن از مراقبت حمایتی بهره‌‌‌‌‌‌‌‌‌مند شوید.

مراقبت حمایتی، درمانی ا‌‌‌‌‌‌‌‌‌ست برای پیشگیری یا نابودی عفونت‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها، مهار درد و علائم دیگر بیماری، تخفیف دادن عوارض جانبی درمان و کمک به بیمار برای کنار آمدن با احساساتی که معمولاً تشخیص سرطان به همراه دارد. شما می‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانید از مراقبت حمایتی، جهت پیشگیری یا مهار این مشکلات و بهبود آسایش و کیفیت زندگی خود در طول درمان بهره‌‌‌‌‌‌‌‌‌مند شوید.

  • عفونت‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها: از آنجا که مبتلایان به سرطان خون (لوسمی) بسیار آسان دچار عفونت می-شوند، برای شما هم آنتی‌‌‌‌‌‌‌‌‌بیوتیک و سایر داروها تجویز می‌کنند. برای برخی افراد واکسن ضد آنفولانزا و پنومونی (عفونت ریه) تجویز می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. معمولاً گروه مراقبت‌‌کننده از سلامتي به شما توصیه می‌کنند که از مکان‌‌‌‌‌‌‌‌‌های شلوغ و افرادی که سرما خورده‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند یا به بیماری‌‌‌‌‌‌‌‌‌های دیگر مسری مبتلا هستند، پرهیز کنید. اگر دچار عفونت شوید، شاید آن عفونت حاد باشد و لازم باشد به‌‌‌‌‌‌‌‌‌سرعت درمان شود. شاید هم لازم است برای درمان، در بیمارستان بستری شوید.
  • کم‌‌‌‌‌‌‌‌‌خونی و خونریزی: کم‌‌‌‌‌‌‌‌‌خونی و خونریزی مشکلاتی دیگر هستند که اغلب به مراقبت حمایتی نیاز دارند. شاید هم نیاز به تزریق گلبول‌‌‌‌‌‌‌‌‌های قرمز خون یا پلاکت داشته باشید. این تزریق خون به درمان کم‌‌‌‌‌‌‌‌‌خونی کمک می‌کند و از خطر خونریزی شدید می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کاهد.
    مشکلات دندانی: سرطان خون (لوسمی) و شیمی‌درمانی باعث می‌شوند که دهان حساس و به آساني دچار عفونت شود و احتمال خونریزی آن افزایش یابد. پزشکان اغلب به بیماران توصیه می‌کنند که یک معاینۀ کامل دندانی انجام دهند و در صورت امکان، اقدامات لازم دندانپزشکی را پیش از آغاز شیمی‌درمانی انجام دهند. دندانپزشکان به بیماران نحوۀ تمیز و سالم نگه‌‌‌‌‌‌‌‌‌داشتن دهان را در طول درمان نشان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهند.

شما مي‌توانيد اطلاعات مربوط به مراقبت‌هاي حمايتي به آدرس‌هاي زير مراجعه كنيد.

تغذیه و فعالیت ورزشی

مهم است که حتي‌الامكان با تغذیۀ مناسب و فعالبت بدنی، از خود مراقبت کنید.

برای حفظ وزن متعادل به میزان مناسب کالری نیاز دارید. همچنین برای حفظ قدرتتان به پروتئین کافی نیاز دارید. تغذیۀ خوب کمک می‌کند تا احساس بهتر و انرژی بیش‌تری داشته باشید.

گاهی، به خصوص در حین درمان یا مدت کوتاهی پس از آن، اشتهای خود را از دست می‌دهید. شاید ناراحت یا خسته باشید. شاید به نظرتان بیاید که غذاها دیگر خوشمزه نیستند. علاوه بر این، عوارض جانبی درمان (از قبیل کم‌‌‌‌‌‌‌‌‌اشتهایی، حالت تهوع، استفراغ یا زخم‌‌‌‌‌‌‌‌‌های دهان) غذا خوردن را دچار مشکل می‌کنند. پزشک شما، کارشناس تغذیۀ معتبر یا سایر مراقبت‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنندگان از سلامتي می‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانند راه‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی برای برخورد با این مشکلات ارائه کنند. همچنین جزوۀ توصیه‌‌‌‌‌‌‌‌‌های تغذیه-ای برای مبتلایان به سرطان دستور تهیۀ غذاها و نیز پیشنهادهای مفیدی در بر دارد.

بنابر تحقیقات، مبتلایان به سرطان فعال که هستند احساس بهتری دارند. پیاده‌‌‌‌‌‌‌‌‌روی، یوگا و فعالیت‌‌‌‌‌‌‌‌‌های دیگر شما را قوی نگه‌‌‌‌‌‌‌‌‌ می‌دارد و توش و توان شما را افزایش می‌دهد. ورزش حالت تهوع و درد را کاهش می‌دهد و گذراندن دورۀ درمان را آسان‌تر می‌کند. از فشارهاي عصبي هم می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کاهد. پیش از آغاز به هر نوع فعالیت ورزشی که انتخاب می‌کنید، با پزشک خود مشورت کنید. همچنین، درصورتی‌‌‌‌‌‌‌‌‌ که فعالیت انتخابی شما درد یا مشکلات دیگری ایجاد کرد، حتماً پزشک یا پرستار خود را در جریان بگذاريد.

پیگیری سلامتی بیمار پس از درمان

بیمار پس از اتمام درمان سرطان خون (لوسمی)، نیاز به معاینات مرتب دارد. این معاینات ضامن این هستند که هر تغییری در وضعیت سلامتي بیمار در نظر گرفته و در صورت لزوم درمان شود. در صورتی‌‌‌‌‌‌‌‌‌که بین دو نوبت معاینه دچار مشکلی به لحاظ سلامتی شدید، باید با پزشک تماس بگیرید.

پزشک، بازگشت سرطان را بررسی مي‌كند. سرطان، حتی زمانی که به نظر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌رسد به‌‌‌‌‌‌‌‌‌طور کلی از بین رفته است، گاهی به دلیل باقی‌‌‌‌‌‌‌‌‌ماندن تعدادی از سلول‌های خونی سرطانی در نقاطی از بدن پس از درمان که از دید پنهان مانده‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند، باز می‌‌‌‌‌‌‌‌‌گردد. معاینات، به مشخص شدن مشکلات سلامتی هم که بر اثر درمان سرطان به‌‌‌‌‌‌‌‌‌وجود می‌آیند کمک می‌کنند.

معاینات شامل معاینۀ بالینی دقیق، آزمایش‌‌‌‌‌‌‌‌‌ خون، آزمایش سیتوژنتیک، عكس‌برداري با اشعۀ ایکس، آسپیراسیون مغز استخوان یا کشیدن مایع مغزی- نخاعی است.

مقالات و موضوعاتي دارد که در پاسخ دادن به پرسش‌‌‌‌‌‌‌‌‌های مربوط به پیگیری سلامتی بیمار پس از درمان و مسائل دیگر مفید است. مطالعة مقالة زندگی پیش رو: زندگی پس از درمان سرطان پايگاه علمي، پزشكي و آموزشي مؤسسة تحقيقات، آموزش پيشگيري سرطانwww.ncii.ir به شما کمک می‌کند. همچنین مطالعة پرسشنامۀ پیگیری سلامتی بیمار پس از درمان سرطان: پرسش‌‌‌‌‌‌‌‌‌ و پاسخ Follow-up Care After Cancer treatment: Questions and Answers NCI نیز مفید است.

می‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانید پیش از پیوند سلول‌های مغز استخوان این موارد را از پزشک بپرسید:

  • چه نوع پیوند سلول‌های بنیادی درمورد من اجرا خواهد شد؟ در صورت نیاز، چگونه می-توانیم اهدا کننده بیابیم؟
  • چه مدت در بیمارستان بستری خواهم بود؟ آیا به مراقبت ویژه نیاز خواهم داشت؟ چگونه از من در برابر عفونت و آلودگی محافظت می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود؟ آیا ملاقات کنندگانم باید ماسک بزنند؟ من چطور؟
  • پس از مرخص شدن از بیمارستان به چه مراقبت‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی نیاز دارم؟
  • چگونه از مؤثر بودن درمان آگاه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شویم؟
  • خطرات و عوارض جانبی این روش چیستند؟ در برابرشان چه کاری از ما ساخته است؟
  • چه تغییراتی در فعالیت‌‌‌‌‌‌‌‌‌های معمولم ضروری خواهند بود؟
  • احتمال بهبودی کامل من چقدر است؟ چقدر طول می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کشد؟
  • چند وقت به چند وقت باید معاینه شوم؟

مراجع حمایتی

آگاهی از ابتلا به سرطان خون (لوسمی) زندگی شما و نزدیکانتان را دگرگون می‌کند. اداره و از سر گذراندن این دگرگونی‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها بسیار دشوار است. کاملاً طبیعی است که خود شما، خانواده و دوستانتان دچار احساسات جدید و گیج‌‌‌‌‌‌‌‌‌کننده‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای بشوید.

نگرانی دربارۀ روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌های درمان و برخورد با عوارض جانبی، بستری شدن در بیمارستان و صورت‌حساب‌‌‌‌‌‌‌‌‌های پزشکی کاملاً طبیعی هستند. شاید هم نگران مراقبت از خانواده، حفظ موقعیت شغلی یا ادامه دادن فعالیت‌‌‌‌‌‌‌‌‌های روزمره‌‌‌‌‌‌‌‌‌تان هستيد.

برای دریافت حمایت می‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانید به این مراجع مراجعه کنید:

  • پزشکان، پرستاران و اعضای دیگر گروه مراقبت‌‌‌‌‌‌‌‌‌کننده از سلامتی‌‌‌‌‌‌‌‌‌ شمامی‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانند به سؤالاتتان دربارۀ درمان، شغل یا سایر فعالیت‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایتان پاسخ دهند.
  • مددکاران اجتماعی، مشاوران یا افراد معتمد مذهبی درصورتی‌که بخواهید دربارۀ احساسات یا نگرانی‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایتان صحبت کنید، به شما کمک مي‌کنند. اغلب، مددکاران اجتماعی مراجعی را جهت کمک‌‌‌‌‌‌‌‌‌های مالی، حمل و نقل، مراقبت در خانه یا حمایت عاطفی معرفی می‌کنند.
  • گروه‌‌‌‌‌‌‌‌‌های حمایتی نیز مفیدند. در این گروه‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها، بیماران یا اعضای خانواده‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایشان با سایر بیماران یا اعضای خانواده‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایشان ملاقات می‌کنند تا تجربه‌هاي خود را از زندگي با سرطان و عوارض درمان باهم درميان بگذارند. چنین گروه‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی به‌صورت حضوری، تلفنی یا اینترنتی فعالیت می‌کنند. بهتر است برای یافتن یک گروه حمایتی با یکی از اعضای گروه مراقبت‌‌‌‌‌‌‌‌‌کننده از سلامتی خود، صحبت کنید.

برای گرفتن توصیه‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی دربارۀ نحوۀ کنار آمدن با سرطان، بهتر است به مقالة استفاده از زمان: حمایت برای مبتلایان به سرطان www.ncii.ir مراجعه کنید.

 

[ سه شنبه هفدهم اسفند 1389 ] [ 12:51 ] [ پرستاران تسنيم ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ

دوست عزیز
مارا هدف این است که جمله سرطان پایان راه است،ازذهن تو پاک کنیم وجرعه جرعه امید را به کویر عطشناک روح تو سرازیر کنیم و واژه ها وعباراتی را که رنگ زندگی در آنها جاری است به قلب آبی وآسمانیت حک کنیم. و آنچه را تو نیاز داری و حق داری که بدانی به تو بگوایم.
  • فار سی ام اس
  • خسوف